| GENEL | Eren Göker
Yurtdışında Eğitim Alırken Genel Sağlık Sigortası (GSS) Rehberi
Genel Sağlık Sigortası (GSS) Nedir?
Genel Sağlık Sigortası (GSS), Türkiye'de ikamet eden ve başka hiçbir sosyal güvencesi bulunmayan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için uygulanan zorunlu sigortadır. Çalışan, emekli olan veya anne-babası ya da eşi üzerinden sağlık yardımı alan kişiler GSS primi ödemez; bu kapsamlardan hiçbirine girmeyenler ise GSS kapsamında tescil edilir.
Yurtdışında okuyan öğrenciler için GSS önemlidir, çünkü sistem ikametgâh adresine göre çalışır. Yurtdışında okumanıza rağmen nüfus kayıtlarında adresiniz hâlâ Türkiye'de görünüyorsa ve aile üzerinden sağlık hakkınız sona ermişse, adınıza GSS primi tahakkuk edebilir. Bu borçlar, haberiniz olmadan aylar içinde birikebilir.
Bu rehberde kimlerin GSS kapsamına girdiğini, yurtdışındayken prim borcu oluşmasını nasıl önleyeceğinizi ve oluşan borcu nasıl sildirebileceğinizi anlatıyoruz.
Son güncelleme: Ekim 2026. Sigorta durumunuz kişisel koşullarınıza bağlıdır; kesin bilgi için SGK'ya danışın.
Öğrenciler Hangi Durumda GSS Kapsamına Girer?
Aile üzerinden sağlık hakkı devam edenler
Anne veya babası SGK'lı olan ve onların bakmakla yükümlü olduğu aile bireyi sayılan öğrenciler, ebeveynleri üzerinden sağlık yardımı alır ve GSS primi ödemez:
• 18 yaş altındakiler: Koşulsuz olarak sağlık güvencesine sahiptir.
• Erkek öğrenciler: Yükseköğrenim görüyorsa 25 yaşını doldurana kadar ebeveyni üzerinden yararlanabilir.
• Kız öğrenciler: Evli olmamak ve kendi adına çalışmamak şartıyla yaş sınırı olmadan ebeveyni üzerinden yararlanabilir.
2026 GSS primi
Aralık 2025'te brüt asgari ücretin %3'ünden %6'sına yükseltilen GSS primi, 2026 asgari ücretiyle birlikte aylık 1.981,80 TL oldu. Hane içinde kişi başına düşen aylık gelir brüt asgari ücretin üçte birinden (2026 için 11.010 TL) azsa, gelir testi sonucunda prim devlet tarafından karşılanır. Gelir testi başvurusunu geciktirenler, başvuru tarihine kadar oluşan prim borcunu ödemek zorunda kalabilir.
Yurtdışındayken GSS Primi Ödenir mi?
GSS'nin temel şartı Türkiye'de ikamet etmektir. Bu nedenle yurtdışında yaşayan ve ikametgâh adresi nüfus kayıtlarında (Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, ADNKS) yurtdışı olarak güncellenmiş kişiler GSS kapsamına alınmaz. Türkiye'nin yurtdışındaki temsilciliklerinin bilgilendirmelerine göre, eğitim için yurtdışına giden ve sağlık sigortası orada devlet veya okul tarafından karşılanan öğrencilerin de ikametgâhı yurtdışı olarak güncellendiğinde GSS kapsamında tescil edilmez.
Borç riski nereden doğar?
Sorun, yurtdışında okumanıza rağmen adresinizin nüfus kayıtlarında Türkiye'de kalması ve aile üzerinden sağlık hakkınızın sona ermesiyle ortaya çıkar. Bu durumda sistem sizi Türkiye'de ikamet eden ve sosyal güvencesi olmayan biri olarak görür ve adınıza GSS tescili başlatabilir. Örneğin yurtdışında yüksek lisans yapan ve 25 yaşını dolduran bir erkek öğrencinin adına, haberi olmadan aylık GSS primi tahakkuk edebilir.
Yurtdışında okuyan öğrenciler için özel kural
SGK'nın 2019/17 sayılı Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim İşlemleri Genelgesi'ne ilişkin değerlendirmelere göre, yurtdışında öğrenim gören öğrenciler nüfus kayıtlarındaki resmî ikametlerini yurtdışına taşımamış olsalar bile, öğrenim sürelerini gösteren öğrenci belgelerini SGK'ya sunduklarında GSS tescilleri öğrencilik başlangıç tarihi itibarıyla sonlandırılır ve bu dönem için prim borcu çıkarılmaz.
GSS Borcunu Önlemek ve Sildirmek
1. Durumunuzu düzenli kontrol edin
e-Devlet üzerinden SGK'nın genel sağlık sigortası tescil ve borç sorgulama hizmetiyle adınıza GSS tescili veya prim borcu olup olmadığını kontrol edin. Özellikle 25 yaşını dolduran erkek öğrenciler ve evlenen öğrenciler bu kontrolü düzenli yapmalıdır.
2. Yurtdışında bulunduğunuzu belgeleyin
Adınıza GSS borcu çıkarıldıysa, yurtdışında bulunduğunuz süreleri belgeleyerek bağlı olduğunuz Sosyal Güvenlik Merkezi'ne dilekçeyle başvurabilirsiniz. Bu amaçla kullanılabilecek belgeler şunlardır:
• Yurtdışındaki okuldan alınmış öğrenci belgesi: Öğrenim sürenizi göstermelidir. Öğrenciler için en temel belge budur.
• Yurda giriş-çıkış belgesi: e-Devlet üzerinden alınabilir ve yurtdışında bulunduğunuz tarihleri gösterir.
• Konsolosluktan alınacak ikamet belgesi: Yurtdışında yaşadığınız tarihleri gösterir. Adres beyanını zamanında yapmamış olanlar bu belgeyi SGK'ya sunmak için konsolosluktan alabilir.
• Eğitim müşavirliğinden alınan belgeler: Özel öğrenci dosyanız üzerinden düzenlenen öğrenci belgeleri.
3. Adres beyanını değerlendirin
Uzun süre yurtdışında kalacaksanız, konsoloslukta yurt dışı adres beyanı yaparak ikametgâhınızı yurtdışı olarak güncelleyebilirsiniz. Bu durumda yurtdışında bulunduğunuz süre için GSS kapsamına alınmazsınız. Ancak adres değişikliğinin ebeveyn üzerinden sağlık hakkı veya Türkiye'deki diğer işlemleriniz üzerindeki etkisini önceden SGK'ya danışın. Ayrıntılar için özel öğrenci dosyası ve konsolosluk kaydı rehberimize göz atabilirsiniz.
4. Türkiye'ye döndüğünüzde
Eğitiminizi bitirip Türkiye'ye döndüğünüzde ve sosyal güvenceniz yoksa, GSS kapsamına girersiniz. Ödeme gücünüz yoksa ikamet ettiğiniz yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurarak gelir testi yaptırın; SGK'nın tescil bildirimini izleyen bir ay içinde gelir testi yaptıranlar, gelir şartını sağlıyorsa prim borcundan kurtulur.
GSS ve Yurtdışında Sağlık Sigortası
GSS, Türkiye'deki sağlık hizmetleri için geçerlidir ve yurtdışında doğrudan kullanılamaz. Bu nedenle yurtdışında okuyan öğrencilerin bulundukları ülkede ayrıca sağlık sigortası olması gerekir. Birçok ülke öğrenci vizesi ve okul kaydı için sağlık sigortasını zorunlu tutar.
Sosyal güvenlik sözleşmesi olan ülkeler
Türkiye'nin sosyal güvenlik sözleşmesi imzaladığı bazı ülkelerde, ebeveyni SGK'lı olan öğrenciler Türkiye'deki sağlık haklarını o ülkeye taşıyabilir. Bunun en bilinen örneği Almanya'dır: Türkiye–Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi kapsamında A/T 11 belgesiyle Almanya'da ek prim ödemeden yasal sağlık sigortası sistemine dahil olunabilir. Ayrıntılar için Almanya'da öğrenci sigortası ve AT/11 rehberimize göz atabilirsiniz.
Diğer ülkeler
Sözleşme kapsamında olmayan ülkelerde, ülkenin öğrenci sigortası sistemine dahil olmanız veya vize şartlarını karşılayan özel bir sağlık sigortası yaptırmanız gerekir. Örneğin İngiltere'de öğrenci vizesi başvurusunda sağlık katkı payı (Immigration Health Surcharge) ödenir.
Tatilde Türkiye'ye geldiğinizde
Tatil için Türkiye'ye geldiğinizde sağlık hizmetlerinden nasıl yararlanacağınız, aile üzerinden sağlık hakkınızın devam edip etmediğine ve ikametgâh kaydınıza bağlıdır. Yola çıkmadan önce durumunuzu SGK'dan teyit edin.
Sık Sorulan Sorular
Yurtdışında okurken GSS primi ödemem gerekir mi?
Anne veya babanız üzerinden sağlık hakkınız devam ediyorsa GSS primi ödemezsiniz. Bu hak sona erdiyse ve ikametgâhınız Türkiye'de görünüyorsa adınıza GSS tescili yapılabilir; ancak yurtdışında öğrenim gördüğünüzü öğrenci belgesiyle kanıtlayarak bu tescili sonlandırabilirsiniz.
Yurtdışındayken adıma GSS borcu çıktı, ne yapmalıyım?
Yurtdışındaki okulunuzdan öğrenim sürenizi gösteren öğrenci belgesini, e-Devlet'ten alacağınız yurda giriş-çıkış belgesini ve gerekirse konsolosluktan alacağınız ikamet belgesini dilekçeyle birlikte bağlı olduğunuz Sosyal Güvenlik Merkezi'ne sunun.
Adres beyanı yaparsam GSS'den çıkar mıyım?
İkametgâhınız nüfus kayıtlarında yurtdışı olarak güncellendiğinde, yurtdışında bulunduğunuz süre için GSS kapsamına alınmazsınız. Ancak bu değişikliğin diğer haklarınıza etkisini önceden SGK'ya danışın.
2026'da GSS primi ne kadar?
Aylık 1.981,80 TL'dir. Hane içi kişi başı geliri brüt asgari ücretin üçte birinin altında olanların primi gelir testi sonucunda devlet tarafından karşılanır.
GSS yurtdışında geçerli mi?
Hayır. GSS Türkiye'deki sağlık hizmetleri için geçerlidir. Yurtdışında okul ve vize için gereken sağlık sigortasını ayrıca karşılamanız gerekir; Almanya gibi sözleşmeli ülkelerde A/T 11 belgesi bir seçenek olabilir.
25 yaşını doldurduğumda ne olur?
Erkek öğrencilerin ebeveyn üzerinden sağlık hakkı 25 yaşında sona erer. Bu tarihten sonra Türkiye'de ikametgâhınız görünüyorsa GSS tescili yapılabilir; yurtdışında okuduğunuzu belgelemeniz bu riski önler.
Yurtdışı Eğitim Planınızı Birlikte Yapalım
GKR Yurtdışı Eğitim danışmanları; okul seçiminden vize ve sağlık sigortası belgelerine kadar yurtdışı eğitim sürecinizi sizinle birlikte planlar. Yurtdışında üniversite seçeneklerini inceleyebilirsiniz.
Bilgi formunu doldurabilir, +90 212 291 50 05 numaralı telefondan ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.