| LİSE | GKR
İngiltere'de Lise Eğitimi: GCSE Nedir, A Level Nedir?
İngiltere'de lise okumayı düşünen öğrencilerin ve velilerin en sık karşılaştığı iki kavram GCSE ve A Level'dır. Bu iki yeterlilik, İngiliz lise eğitiminin temelini oluşturur. GCSE öğrencinin temel eğitimini tamamladığını gösterirken, A Level doğrudan üniversiteye girişte kullanılır. Bu rehberde İngiltere'deki lise sistemini, GCSE ve A Level'ın ne olduğunu, notların nasıl verildiğini ve Türk öğrencilerin hangi yaşta hangi programa başlayabileceğini anlatıyoruz.
İngiltere'de Lise Eğitimi Nasıl İşler?
İngiltere'de ortaöğretim 11 yaşında başlar ve sınıflar "Year" olarak adlandırılır. Lise eğitimi iki ana aşamadan oluşur:
• GCSE dönemi (Year 10 ve Year 11, 14–16 yaş): Öğrenciler geniş bir yelpazede temel dersler alır ve 16 yaşında GCSE sınavlarına girer. Türkiye'de kabaca 9. ve 10. sınıflara denk gelir.
• A Level dönemi (Year 12 ve Year 13, 16–18 yaş): Bu iki yıla sixth form denir. Öğrenciler üniversitede okumak istedikleri alana yönelik üç veya dört ders seçer. Türkiye'de kabaca 11. ve 12. sınıflara denk gelir.
GCSE öncesindeki Year 7, 8 ve 9 ise Türkiye'deki ortaokulun son yılları ile lise hazırlığa benzer bir dönemdir. Birçok özel okul, 13 yaşındaki öğrenciler için Year 9'u GCSE'ye hazırlık yılı olarak kullanır.
İngiltere'de eğitim yılı eylülde başlar ve üç dönemden oluşur: sonbahar (eylül–aralık), bahar (ocak–mart) ve yaz (nisan–temmuz). GCSE ve A Level sınavları mayıs ve haziran aylarında yapılır, sonuçlar ağustos ayında açıklanır.
GCSE Nedir?
GCSE (General Certificate of Secondary Education), İngiltere'de öğrencilerin 16 yaşında, Year 11 sonunda aldığı ortaöğretim sertifikasıdır. GCSE programı genellikle iki yıl sürer (Year 10 ve Year 11) ve öğrencinin temel derslerde belirli bir seviyeye ulaştığını gösterir.
Hangi dersler alınır?
Öğrenciler genellikle 8 ile 10 arasında GCSE dersi alır. Bu derslerin bir kısmı zorunlu, bir kısmı seçmelidir:
• Zorunlu dersler: İngilizce, matematik ve fen bilimleri (birleşik fen veya biyoloji, kimya ve fizik ayrı ayrı)
• Seçmeli dersler: Tarih, coğrafya, yabancı diller, bilgisayar bilimi, işletme, sanat, müzik, tiyatro, beden eğitimi ve din eğitimi gibi dersler
GCSE notları nasıl verilir?
İngiltere'de GCSE notları 2017'den bu yana 9 ile 1 arasında rakamlarla verilir; 9 en yüksek nottur. Başarısız sonuçlar "U" (ungraded) olarak gösterilir. Bu sistem eski A*–G harf notlarının yerini almıştır.
• Not 9, 8 ve 7: Yüksek başarı; kabaca eski A* ve A notlarına denk gelir.
• Not 5: "Güçlü geçme notu" (strong pass) olarak kabul edilir.
• Not 4: "Standart geçme notu" (standard pass) olarak kabul edilir ve eski C notuna denk gelir.
• Not 3, 2 ve 1: Geçme notunun altındaki notlardır.
İngilizce ve matematikte 4'ün altında not alan öğrencilerin bu dersleri 16 yaşından sonra da çalışmaya devam etmesi gerekir. Birçok okul, sixth form'a kabul için öğrencilerden en az 5 veya 6 GCSE dersinden 4 ya da daha yüksek not ister; seçilecek A Level dersinde ise genellikle 6 veya 7 not beklenir.
IGCSE nedir?
IGCSE (International GCSE), GCSE'nin uluslararası versiyonudur. Cambridge ve Pearson Edexcel gibi sınav kurumları tarafından sunulur ve dünya genelinde birçok okulda okutulur. İngiltere'deki özel okulların bir kısmı ve uluslararası öğrencilere yönelik programlar IGCSE'yi tercih eder. IGCSE, üniversiteler ve okullar tarafından GCSE ile eşdeğer kabul edilir.
1 yıllık GCSE programları
Uluslararası öğrenciler için birçok özel okul 1 yıllık yoğunlaştırılmış GCSE veya IGCSE programı sunar. Bu programlar, İngiltere'ye 15–16 yaşında gelen öğrencilerin A Level'a geçmeden önce İngiliz eğitim sistemine ve akademik İngilizceye uyum sağlamasına yardımcı olur. Örneğin King's Ely ve Sidcot School uluslararası öğrencilere 1 yıllık IGCSE programı sunmaktadır.
A Level Nedir?
A Level (Advanced Level), İngiltere'de 16–18 yaş arasındaki öğrencilerin sixth form döneminde aldığı ve üniversiteye girişte kullanılan temel yeterliliktir. A Level programı genellikle iki yıl sürer (Year 12 ve Year 13). Sixth form'un ne olduğunu merak ediyorsanız Sixth form koleji ne demek? yazımıza göz atabilirsiniz.
Kaç ders alınır?
GCSE'den farklı olarak öğrenciler A Level'da az sayıda dersi derinlemesine çalışır. Genellikle üç, bazen dört A Level dersi alınır. Öğrenciler bu dersleri üniversitede okumak istedikleri bölüme göre seçer. Örneğin:
• Tıp: Kimya ve biyoloji genellikle zorunludur; matematik veya fizik sıklıkla eklenir.
• Mühendislik: Matematik ve fizik genellikle zorunludur; ileri matematik (Further Mathematics) avantaj sağlar.
• Ekonomi: Matematik genellikle istenir; ekonomi ve tarih gibi dersler sık tercih edilir.
• Hukuk: Belirli bir ders şartı genellikle yoktur; tarih, İngiliz edebiyatı ve siyaset gibi dersler yaygın tercihlerdir.
Bu nedenle A Level ders seçimi, öğrencinin ileride başvurabileceği bölümleri doğrudan belirler.
A Level sınavları nasıl yapılır?
İngiltere'de A Level dersleri büyük ölçüde iki yılın sonunda, Year 13'ün mayıs ve haziran aylarında yapılan sınavlarla değerlendirilir. Bazı derslerde proje veya uygulamalı çalışmalar da notun bir parçasıdır.
AS Level, A Level'ın ilk yılına denk gelen ayrı bir yeterliliktir. İngiltere'de AS Level sonuçları artık A Level notuna dahil edilmez; bazı öğrenciler dördüncü bir dersi yalnızca AS Level olarak alır.
A Level notları nasıl verilir?
A Level notları en yüksekten en düşüğe A*, A, B, C, D ve E olarak verilir; başarısız sonuç "U" ile gösterilir.
A Level ile üniversiteye giriş
İngiltere'deki üniversitelere başvurular UCAS sistemi üzerinden yapılır. Öğrenciler Year 13'ün sonbaharında, henüz A Level sonuçları açıklanmadan başvurur. Başvuruda öğretmenlerin verdiği tahmini notlar (predicted grades) kullanılır.
Üniversiteler öğrencilere genellikle şartlı kabul verir. Örneğin "AAB" şartlı kabul alan bir öğrencinin iki dersten A, bir dersten B alması gerekir. Ağustosta açıklanan sonuçlar şartları karşılarsa kabul kesinleşir.
Bazı üniversiteler kabul şartlarını not yerine UCAS puanı olarak belirtir. A Level notlarının UCAS puan karşılıkları şöyledir:
• A*: 56 puan
• A: 48 puan
• B: 40 puan
• C: 32 puan
• D: 24 puan
• E: 16 puan
Örneğin A*, A ve B notlarını alan bir öğrencinin toplam UCAS puanı 144'tür. A Level ile İngiltere'deki üniversitelere başvuru hakkında daha fazla bilgi için İngiltere'de üniversite sayfamızı inceleyebilirsiniz.
A Level'a alternatifler
İngiltere'de bazı okullar A Level'ın yanında veya yerine IB Diploma programı ya da BTEC gibi mesleki programlar da sunar. Bu programlarla da İngiltere'deki ve diğer ülkelerdeki üniversitelere başvurulabilir.
GCSE ile A Level Arasındaki Farklar
• Yaş ve sınıf: GCSE 14–16 yaş arasında (Year 10–11), A Level 16–18 yaş arasında (Year 12–13) okunur.
• Ders sayısı: GCSE'de genellikle 8–10 ders alınırken, A Level'da üç veya dört ders alınır.
• Amaç: GCSE temel eğitimi tamamlar ve A Level'a geçişi sağlar; A Level ise doğrudan üniversiteye girişte kullanılır.
• Derinlik: GCSE geniş bir yelpazede temel bilgi verir; A Level seçilen alanlarda üniversite düzeyine yakın bir derinlik sunar.
• Notlandırma: GCSE'de notlar 9–1, A Level'da A*–E arasında verilir.
Türk Öğrenciler İçin Yol Haritası
Türkiye'den İngiltere'ye lise eğitimi için gidecek öğrenciler genellikle yaşlarına göre şu programlardan birine başlar:
• 13–14 yaş (Türkiye'de 7.–8. sınıf): Year 9'a başlayarak İngiliz sistemine erken uyum sağlar ve ardından 2 yıllık GCSE programına geçer.
• 14–15 yaş (Türkiye'de 9. sınıf): 2 yıllık GCSE programına (Year 10) başlar.
• 15–16 yaş (Türkiye'de 10. sınıf): 1 yıllık yoğunlaştırılmış GCSE veya IGCSE programına katılır ya da doğrudan A Level'a geçer.
• 16–17 yaş (Türkiye'de 10. sınıfı bitirmiş): 2 yıllık A Level programına başlar. Bazı özel kolejler 18 aylık hızlandırılmış A Level programları da sunar.
Kabul şartları
Uluslararası öğrencilerden genellikle şunlar istenir:
• Son iki-üç yıla ait okul transkriptleri
• İngilizce yeterlilik belgesi (IELTS gibi) veya okulun kendi İngilizce sınavı
• Bazı okullarda matematik ve seçilecek derslerle ilgili giriş sınavları ve mülakat
İngilizcesi yeterli seviyede olmayan öğrenciler için birçok okul İngilizce destek programları (EAL veya ESOL) sunar.
Türkiye'de üniversiteye dönmek isterseniz
İngiltere'de alınan lise eğitiminin Türkiye'de geçerli olması için Millî Eğitim Bakanlığından denklik alınması gerekir. A Level ile Türkiye'deki üniversitelere başvuru koşulları üniversiteye göre değiştiği için hedeflenen üniversitenin güncel şartlarını önceden kontrol etmek önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
GCSE nedir?
GCSE, İngiltere'de öğrencilerin 16 yaşında, Year 11 sonunda aldığı ortaöğretim sertifikasıdır. Genellikle iki yıl sürer ve 8–10 dersten oluşur. Notlar 9 ile 1 arasında verilir.
A Level nedir?
A Level, İngiltere'de 16–18 yaş arasındaki öğrencilerin aldığı ve üniversiteye girişte kullanılan yeterliliktir. Öğrenciler genellikle üç veya dört ders alır; notlar A* ile E arasında verilir.
GCSE Türkiye'de neye denk gelir?
GCSE dönemi kabaca Türkiye'deki 9. ve 10. sınıflara, A Level dönemi ise 11. ve 12. sınıflara denk gelir.
GCSE'de geçme notu kaçtır?
4 "standart geçme notu", 5 ise "güçlü geçme notu" olarak kabul edilir.
A Level kaç yıl sürer?
Standart A Level programı 2 yıldır. Bazı özel kolejlerde 18 aylık veya 1 yıllık hızlandırılmış programlar da bulunur.
A Level ile hangi ülkelerde üniversiteye başvurulabilir?
A Level, İngiltere'nin yanı sıra ABD, Kanada, Avustralya, Avrupa ve birçok ülkedeki üniversite tarafından tanınır. Ancak her üniversitenin kabul şartları farklıdır.
IGCSE ile GCSE arasındaki fark nedir?
IGCSE, GCSE'nin uluslararası versiyonudur ve dünya genelindeki okullarda okutulur. Üniversiteler ve okullar tarafından GCSE ile eşdeğer kabul edilir.
GCSE yapmadan A Level'a başlanabilir mi?
Evet. Birçok okul, Türkiye'de 10. sınıfı başarıyla tamamlamış uluslararası öğrencileri, not dökümleri ve İngilizce seviyelerine göre doğrudan A Level programına kabul eder.
İngiltere'de Lise Eğitimini Birlikte Planlayalım
GKR Yurtdışı Eğitim danışmanları; öğrencinin yaşına, akademik geçmişine ve hedeflerine göre doğru programı (GCSE, IGCSE veya A Level) ve okulu belirlemenize, A Level ders seçimine, başvuru, konaklama ve vize süreçlerine kadar her adımda yardımcı olur. İngiltere'deki okul seçeneklerini İngiltere lise eğitimi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
Bilgi formunu doldurabilir, +90 212 291 50 05 numaralı telefondan ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.